8 Mayıs 2007’de Lefkoşa Merkezi Cezaevi’nde bulunan hükümlü ve tutuklu kişiler arasında kavga çıktığı basınımızdan öğrenilmiştir. Basında yer alan haberler, hükümlü ve tutuklu yakınlarının Kıbrıslı Türk İnsan Hakları Vakfı’na aktardığı şikayetler ve Kıbrıs Türk Tabibleri Birliği’nin raporu tarafımızdan incelenmiştir. Bunlara dayalı olarak ilk nazarda olaylar hakkındaki saptamalarımız ve görüşlerimiz şöyledir:   

1. Cezaevinde 8 Mayıs 2007 tarihinde meydana gelen olay üzerine Çevik Kuvvet’in müdahalesi için Cezaevi yetkilileri çağrıda bulunmuştur.
2. Çevik Kuvvet’in Cezaevine yaptığı müdahale esnasında orada kalmaya mahkum kişilere karşı kuvvet kullanılmıştır. Kullanılan kuvvetin Cezaevinde meydana gelen olayları yatıştırma amacını aştığı, gereksiz ve rastgele kullanıldığı ve çok sayıda kişinin fiziken ve ruhen zarar görmesine sebep olduğu yolunda şikayetler ve ciddi belirtiler vardır.
3. Sözkonusu müdahaleden sonra tutuklu yakınları görüşmelerin askıya alınmasıyla birlikte, takriben bir hafta süreyle yakınlarıyla doğrudan irtibat kuramayıp sağlık durumları hakkında kesin bilgi edinememişlerdir.
4. 8 Mayıs 2007’de Lefkoşa Merkezi Cezaevi’nde meydana gelen olayı çağdaş insan hakları açısından değerlendiren acil ve derin bir soruşturmanın yapılması, neticelerin ve varılacak bulgulara dayalı önerilerin bir rapor halinde kamuoyu ile paylaşılması gerekmektedir.
  

İşkenceye ve diğer zalimane, insanlık dışı ya da onur kırıcı bir muameleye ve cezaya tabi tutulmamak temel insan haklarındandır. Bir kişinin bir mahkeme kararı sonucunda hürriyeti bağlayıcı bir cezaya çarptırılmış olması ya da tutuklanması onun söz konusu temel insan haklarından mahrum edilebileceği anlamına gelmez. Cezaevlerindeki ve karakollardaki düzenlemelerde ve uygulamalarda bu gerçek asla gözardı edilmemelidir. 
 
8 Mayıs 2007’de yaşanan üzücü gelişmeler, bu konuların kamuoyunda açıklıkla tartışılması ve sorunlara uluslararası hukuka ve insan haklarına uygun çözüm üretilmesi konusunda sivil toplum örgütlerinin mutlaka değerlendirmesi gereken bir olanak yaratmıştır. Bu tespitten hareketle, Kıbrıslı Türk İnsan Hakları Vakfı, bu olayı insan hakları ve uluslararası hukuk açısından değerlendirmek, varılacak bulguları ve geliştirilecek önerileri içeren ayrıntılı bir rapor hazırlamak ve bu raporu yetkili makamlarla ve kamuoyuyla paylaşmak hedefiyle bir çalışma grubu oluşturmuştur. Bu amaçla Devlet yetkilileriyle de bağlantı kurulmuş ve girişimler başlatılmıştır.

Ceza ve tutuk evlerinde bulunan insanlara yönelik muamelelerin ülkemizdeki insan hakları standartları açısından en önemli göstergelerden biri olduğu bilinciyle bu konudaki düşüncelerimizi ve çalışmalarımızı kamuoyuyla paylaşmayı bir görev biliriz.   

Emine Erk
Kıbrıslı Türk İnsan Hakları Vakfı
Mütevelli Heyeti Başkanı